Moet een fusie altijd geld opleveren?

Niet iedereen weet het, maar er is in Nederland een Centrum voor onderzoek van de economie van lagere overheden. Coelo. Op www.coelo.nl staat interessante informatie. Zo staat er een digitale atlas waar informatie kan worden gevonden over de woonlasten per gemeente, maar ook worden er onderzoeksresultaten gepubliceerd.

Afgelopen week verscheen een rapport waaruit blijkt dat de fusie van gemeenten meestal geen besparing oplevert. Over het algemeen wordt aangenomen dat schaalvergroting leidt tot kostenbesparing, immers, als je 4 gemeenten samenvoegt spaar je 3 burgemeesters, diverse wethouders en een flink aantal raadsleden uit. En zo zal dat toch ook wel met ambtenaren gaan?

Nee dus. Uit het onderzoek bleek dat kleinere gemeenten minder ambtenaren per inwoner hebben. Nu zou dat kunnen komen omdat taken worden uitbesteed, dus heeft onderzoeker Maarten Allers ook naar de kosten gekeken. En wat bleek: kleine gemeenten geven ook per inwoner minder geld uit dan grote gemeenten.

En om het plaatje compleet te maken heeft de onderzoeker gekeken naar wat er bij recente herindelingen is gebeurd met de uitgaven. Het blijkt dat de uitgaven na een fusie eerder toe dan af te nemen. Kort na de fusie is dat logisch vanwege aanpassingskosten die met de herindeling gepaard gaan, maar ook na zes of zeven jaar is nog geen besparing te zien.

Moeten we dan dus maar afzien van alle discussie over een herindeling waar Weesp deel van uit maakt?
Wat mij betreft niet, want er kunnen andere voordelen zijn. Zo is het bijvoorbeeld voor de marktpartijen die zijn betrokken bij het aanleggen van de Bloemendalerpolder niet aantrekkelijk als ze steeds met twee gemeenten moeten onderhandelen.

Het plan voor de GV4 is trouwens vooral ingegeven door de wens om te komen tot een grotere bestuurskracht.

Daar kan een gemeentelijke herindeling inderdaad een goed middel voor zijn. Belangrijk is dan dat een nieuw bestuur ook daadwerkelijk durft te kiezen voor vernieuwing en inrichten vanaf de basis om zo een stevig ambtelijk apparaat neer te zetten. Als dat gebeurt, is een fusie een kans.

Maar voorlopig is Weesp toe aan rust op het bestuurlijk front. De raad die op 24 november wordt gekozen moet een paar jaar de tijd krijgen om ook daadwerkelijk iets te bereiken. Een fusie zou wat mij betreft dan ook op zijn vroegst per 1 januari 2014 een feit moeten zijn.